Նպատակ

Սովորողը պետք է կարողանա հասկանալ մաշկի, մազերի և եղունգների խնամքի կարևորությունը, սովորի խնամքի հիմնական կանոնները և կիրառի դրանք առօրյա կյանքում՝ պահպանելով առողջ և գեղագիտական տեսք։

---

Ներածություն

Մարդու արտաքին տեսքի առողջ և խնամված լինելը մեծապես կախված է մաշկի, մազերի և եղունգների վիճակից։ Դրանք ոչ միայն ունեն գեղագիտական նշանակություն, այլև կարևոր են առողջության ընդհանուր գնահատման համար։ Եթե մաշկը, մազերն ու եղունգները լավ վիճակում են, նշանակում է՝ օրգանիզմը ստանում է բավարար սննդանյութեր և խնամք։

---

I. Մաշկի խնամք

Մաշկը մարդու մարմնի ամենամեծ օրգանն է, որը պաշտպանում է ներքին օրգանները արտաքին գործոններից։ Այն պահանջում է կանոնավոր խնամք՝ մաքուր, առողջ և երիտասարդ մնալու համար։

Մաշկի խնամքի հիմնական փուլերը՝

1. Մաքրում – Մաշկի վրա օրական կուտակվում են փոշի, քրտինք և ճարպ, որոնք անհրաժեշտ է հեռացնել։ Դրա համար օգտագործվում են մաքրող գելեր կամ փրփուրներ՝ ըստ մաշկի տեսակի։
2. Խոնավացում – Մաքրելուց հետո մաշկը կարող է չորանալ, ուստի հարկավոր է օգտագործել խոնավեցնող կրեմներ կամ լոսյոններ։
3. Արևապաշտպանություն – Արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները վնասում են մաշկը, առաջացնում պիգմենտացիա և ծերացում։ Պետք է ամեն օր օգտագործել SPF ունեցող կրեմ։
4. Լրացուցիչ խնամք – Շաբաթը մեկ անգամ կարելի է անել պիլինգ կամ դիմակ՝ մաշկը սնուցելու և թարմացնելու համար։

---

II. Մազերի խնամք

Մազերը ոչ միայն զարդարում են մարդուն, այլև ցույց են տալիս նրա ընդհանուր առողջությունը։ Խնամված մազերը փափուկ են, փայլուն և հեշտ հարդարվող։

Խնամքի հիմնական կանոնները՝

1. Լվացում – Մազերը պետք է լվանալ մաքուր ջրով և համապատասխան շամպունով։ Չպետք է օգտագործել չափից շատ տաք ջուր։
2. Սնուցում – Մազերի առողջության համար կարևոր է օգտագործել սնուցող դիմակներ կամ յուղեր՝ օրինակ՝ կոկոսի, арганի կամ ձիթապտղի յուղ։
3. Ջերմային պաշտպանություն – Մազերի հարդարիչներն ու ուղիղացնող սարքերը կարող են վնասել մազը, եթե չօգտագործվի ջերմապաշտպան սփրեյ։
4. Կտրում – Մազերի ծայրերը պետք է պարբերաբար կտրել՝ կոտրված հատվածները հեռացնելու համար։

---

III. Եղունգների խնամք

Եղունգները պաշտպանում են մատների ծայրերը և միաժամանակ արտացոլում են մարդու խնամվածությունը։

Խնամքի կանոններ՝

1. Մաքրում և ձևավորում – Եղունգները պետք է պահել մաքուր, հարթ և համապատասխան ձևի։
2. Խոնավացում – Եղունգների շուրջ մաշկը չորանալու դեպքում պետք է քսել յուղեր կամ սնուցող կրեմեր։
3. Սնուցում – Բիոտինը, վիտամին A-ն, E-ն և ցինկը նպաստում են եղունգների ամրությանը։

---

IV. Ընդհանուր խորհուրդներ

• Պահպանել առողջ սննդակարգ՝ ներառելով մրգեր, բանջարեղեն և բավարար ջուր։
• Խուսափել չափից շատ քաղցրավենիքից և տապակած սննդից։
• Քնել առնվազն 7–8 ժամ՝ օրգանիզմի վերականգնման համար։
• Պահպանել անձնական հիգիենան ամեն օր։

---

Եզրակացություն

Մաշկի, մազերի և եղունգների խնամքը մարդու առողջ կյանքի անբաժանելի մասն է։ Կանոնավոր խնամքը օգնում է պահպանել գեղեցկությունը, ինքնավստահությունը և ընդհանուր բարեկեցությունը։ Խնամված արտաքին տեսքը ոչ միայն հաճելի է շրջապատի համար, այլև ցույց է տալիս սեփական մարմնի նկատմամբ հարգանքը։

Ականջները լսողության օրգաններն են. դրանց միջոցով ընկալվում են ձայնային ազդանշանները: Կաթնասունների ականջների կառուցվածքը գրեթե միանման է: Չնայած սողունները, երկկենցաղները և թռչունները նույնպես օժտված են գերազանց լսողությամբ, սակայն նրանց լսողության օրգանների կառուցվածքը տարբեր է: Որոշ միջատների լսողության օրգանները տեղադրված են մարմնի կամ վերջույթների վրա:

Լսողության օրգանի տեսանելի մասը կոչվում է արտաքին ականջ կամ ականջախեցի: Այն մաշկով պատված աճառային թիթեղ է, որի միայն ականջաբլթակ կոչվող մասն է աճառազուրկ: Ականջի ձագարաձևության շնորհիվ այն հավաքում է ձայնային ալիքները և արտաքին լսողական անցուղիով դրանք ուղղում անցուղու վերջում գտնվող հատուկ թաղանթի՝ թմբկաթաղանթի վրա: Թմբկաթաղանթի տատանումները հաղորդվում են նրան միացած լսողական 3 փոքրիկ ոսկրիկներին (մուրճ, սալ, ասպանդակ), որոնք սկսում են թրթռալ: Թրթռումների շնորհիվ ներքին ականջի մաս կազմող ականջախխունջում պարունակվող հեղուկը շարժման մեջ է դրվում: Խխունջի մեջ կան մազիկներով պատված զգացող բջիջներ, որոնք գլխուղեղ են ուղարկում ձայնային ազդակներ: Երեվույթների այսպիսի հաջորդականությունը հանգեցնում է այն բանին, որ մարդ կարողանում է լսել տարբեր ձայներ, այդ թվում՝ խոսքը և երաժշտությունը, տարբերել նրանց ուժգնությունը:

Կենդանիների մեծամասնությունն ունի 2 ականջ, որը հնարավորություն է տալիս որոշելու, թե որտեղից է գալիս ձայնը: Ձայնի աղբյուրից հեռու գտնվող ականջում ձայնի ազդեցությունը համեմատաբար թույլ է լսվում: Ամենացածր ձայները, որոնք կարող է մարդը ընկալել, առաջանում են վայրկյանում 20 տատանումից, ամենաբարձրը՝ 20 հզ. տատանումից:

Ներքին ականջը (կոչվում է նաև լաբիրինթոս), բացի լսողությունից, կարևոր դեր է կատարում նաև հավասարակշռության զգացողության մեջ. գլխի դիրքի նույնիսկ չնչին փոփոխության դեպքում ներքին ականջում գտնվող 3 կիսաբոլոր խողովակներում պարունակվող հեղուկում առաջացած շարժումներն ընկալվում են նյարդային բջիջների կողմից, որոնք տեղեկություն են ուղարկում գլխուղեղ: Առանց այդ տեղեկությունն ընկալելու մարդը չի կարող քայլել:

Արտաքին լսողական անցուղին պատված է մաշկով, որն ունի նուրբ մազեր և դեղնադարչնագույն ականջածծումբ արտադրող ճարպագեղձեր: Վերջիններիս արտազատուկն ունի պաշտպանական նշանակություն. այն իր վրա է հավաքում ականջն ընկած մանրէներն ու տարատեսակ կեղտը: Բնական պայմաններում այն չորանալով՝ աստիճանաբար ինքնուրույն դուրս է գալիս: Սակայն ավելցուկը կարող է առաջացնել ականջի ծծմբախցան և փակել լսողական անցուղին:

• Բարձրության կտրուկ փոփոխությունների ժամանակ զգացվում է թեթևակի խլություն: Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ լսողական անցուղում և թմբկաթաղանթի հետևում օդի ճնշումները հավասարվում են: Նման դեպքերում  ասում են` ականջները «խցվում» են:  Լսողության ժամանակավոր թուլացում տեղի է ունենում նաև հարբուխի և այլ հիվանդությունների դեպքերում, երբ խանգարվում է թմբկախոռոչի և մթնոլորտային ճնշումների տարբերությունը: Այդ խլությունը կարելի է վերացնել կլման շարժումներ կատարելով և հորանջելով:

• 120 դեցիբելից ավելի բարձր ձայնը կարող է վայրկենապես վնասել լսողությունը:
• Երբ դուք տեղում պտըտվում, ապա կտրուկ կանգ եք առնում, ձեզ թվում է, թե շրջպատի առարկաները շարունակվում են պտտվել: Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ ձեր ներքին ականջի կիսաբոլոր խողովակներում հեղուկը դեռ շարունակում է պտտվել:

Ավետիք Իսահակյան
Մաճկալ ես. բեզարած ես,
Առը շուռ տո՛ւր, շո՚ւտ արի.
Ծովի պես քրտնած ես,
Եզներդ արձկի՛, տուն արի՛։

Կաթի սերը քաշել եմ,
Դրել եմ հովին՝ սառի,
Ալ գոգնոցս կապել եմ
Արի, թառլան, ը՛ռռ, արի՛։

Տեղ եմ գըցել շվաքում,
Քամին կուգա, զով կանի.
Լուսնի շողքն է մեր ծոցում
Չափ տո՛ւր, չափ ա՚ո, շուտ արի։

Դադրած, բեզարած յա՛ր ջան,
Ամպերն ելան, դե՚հ, արի.
Բեզարած ջանիդ ղուրբան,
Ծըտից թև առ, շուտ արի՛…

Սերմնացանի երգ
Ա՜յ սերմնացան, սերմնացան,
Ասվազ օրհնա քո կործ-պան:
Աշխար կշտացնող տու ես,
Թամմըզ փեշաքքար տու ես:
Աշխարի աշկ քո ծեռնի,
Տու չըլես` շատը կը մեռնի:
Դոշիտ դաստխանին ղուրբան,
Ոտիտ չարոխին ղուրբան:
Ա՜յ սերմնացան, սերմնացան,
Ասվազ օռհնե քո կործ-պան:

Կազմեց՝ Կարինե Պետրոսյանը

Աշնան մեղեդի

Աշուն է, անձրև… Ստվերներն անձև
Դողում են դանդաղ… Պաղ, միապաղաղ
Անձրև՜ ու անձրև …
Սիրտըս տանջում Է ինչ-որ անուրախ
Անհանգստություն…
Սպասիր, լսիր, ես չեմ կամենում
Անցած լույսերից, անցած հույզերից
Տառապել կրկին.
Նայիր, ա՜խ, նայիր, ցավում է նորից
Իմ հիվանդ հոգին…
Անձրև է, աշուն… Ինչո՞ւ ես հիշում,
Հեռացած ընկեր, մոռացած ընկեր,
Ինչո՞ւ ես հիշում.
Դու այնտեղ էիր, այն աղմկահեր
Կյանքի մշուշում…
Դու կյա՛նքն ես տեսել, դու կյա՛նքն ես հիշում —
Ոսկե տեսիլնե՜ր, անուրջների լո՜ւյս…
Ես ցուրտ մշուշում.
Իմ հոգու համար չկա արշալույս —
Անձրև՜ է, աշո՜ւն…

1906

Աշնան հրդեհն է գալարվում

Աշնան հրդեհն է գալարվում
Ձորալանջերն ի վար։
Ո՛չ մեռնելու ուժ է ճարում,
Ո՛չ փրկության հնար —
Ու դողում է հասակով մեկ
Մանկությունս վայրի,
Վախենում է՝ հրդեհի մեջ
Ցնցոտիներն այրի։

125.
ա) (a+1)(a+1)=a2+2a+1(a+1)(a+1)=a^2+2a+1(a+1)(a+1)=a2+2a+1
բ) (a+b)(a+b)=a2+2ab+b2(a+b)(a+b)=a^2+2ab+b^2(a+b)(a+b)=a2+2ab+b2
գ) (x−y)(x+y)=x2−y2(x−y)(x+y)=x^2−y^2(x−y)(x+y)=x2−y2
դ) (3x+2y)(3x+2y)=9×2+12xy+4y2(3x+2y)(3x+2y)=9x^2+12xy+4y^2(3x+2y)(3x+2y)=9×2+12xy+4y2
ե) (x+1)(x+2)=x2+3x+2(x+1)(x+2)=x^2+3x+2(x+1)(x+2)=x2+3x+2
զ) (1+x)(1−x)=1−x2(1+x)(1−x)=1−x^2(1+x)(1−x)=1−x2
է) (a−b)(a−b)=a2−2ab+b2(a−b)(a−b)=a^2−2ab+b^2(a−b)(a−b)=a2−2ab+b2
ը) (2+y)(y+3)=y2+5y+6(2+y)(y+3)=y^2+5y+6(2+y)(y+3)=y2+5y+6
թ) (a−2)(3−a)=−a2+5a−6(a−2)(3−a)=−a^2+5a−6(a−2)(3−a)=−a2+5a−6
ժ) (2a+b)(a+2b)=2a2+5ab+2b2(2a+b)(a+2b)=2a^2+5ab+2b^2(2a+b)(a+2b)=2a2+5ab+2b2

---

126.
ա) (5m+7n)(2n+4m)=20m2+34mn+14n2(5m+7n)(2n+4m)=20m^2+34mn+14n^2(5m+7n)(2n+4m)=20m2+34mn+14n2
բ) (2x−3y)(2x+3y)=4×2−9y2(2x−3y)(2x+3y)=4x^2−9y^2(2x−3y)(2x+3y)=4×2−9y2
գ) (−a−b)(2a−3b)=−2a2+ab+3b2(−a−b)(2a−3b)=−2a^2+a b+3b^2(−a−b)(2a−3b)=−2a2+ab+3b2
դ) (a2+b2)(a2+b2)=a4+2a2b2+b4(a^2+b^2)(a^2+b^2)=a^4+2a^2b^2+b^4(a2+b2)(a2+b2)=a4+2a2b2+b4
ե) (2×2−y2)(y2+2×3)=4×5+2x2y2−y4−2x3y2(2x^2−y^2)(y^2+2x^3)=4x^5+2x^2y^2−y^4−2x^3y^2(2×2−y2)(y2+2×3)=4×5+2x2y2−y4−2x3y2
զ) (12a+b)(3a+5b)=36a2+63ab+5b2(12a+b)(3a+5b)=36a^2+63ab+5b^2(12a+b)(3a+5b)=36a2+63ab+5b2
է) (5m−2n)(3n−5m)=−25m2+31mn−6n2(5m−2n)(3n−5m)=−25m^2+31mn−6n^2(5m−2n)(3n−5m)=−25m2+31mn−6n2
ը) (−7x−4y)(−5x+7y)=35×2+33xy−28y2(−7x−4y)(−5x+7y)=35x^2+33xy−28y^2(−7x−4y)(−5x+7y)=35×2+33xy−28y2
թ) (mn3−m2)(m−1)=m2n3−mn3−m3+m2(mn^3−m^2)(m−1)=m^2n^3−mn^3−m^3+m^2(mn3−m2)(m−1)=m2n3−mn3−m3+m2
ժ) (xy2+3a2)(3xy+a3)=3x2y3+a5y2+9a2xy+3a5(xy^2+3a^2)(3xy+a^3)=3x^2y^3+a^5y^2+9a^2xy+3a^5(xy2+3a2)(3xy+a3)=3x2y3+a5y2+9a2xy+3a5

---

128.
ա) −(a+b)(a+b)=−a2−2ab−b2- (a+b)(a+b)= -a^2 — 2ab — b^2−(a+b)(a+b)=−a2−2ab−b2
բ) −(x−y)(x−y)=−x2+2xy−y2- (x−y)(x−y)= -x^2 + 2xy — y^2−(x−y)(x−y)=−x2+2xy−y2
գ) −(5a−2b)(3b+2a)=−10a2−11ab+6b2- (5a−2b)(3b+2a)= -10a^2 — 11ab + 6b^2−(5a−2b)(3b+2a)=−10a2−11ab+6b2
դ) −(x−y)(x+y)=−x2+y2- (x−y)(x+y)= -x^2 + y^2−(x−y)(x+y)=−x2+y2
ե) −(2m−n)(n−3m)=−(−6m2+5mn−n2)=6m2−5mn+n2- (2m−n)(n−3m)= -(-6m^2 + 5mn — n^2) = 6m^2 — 5mn + n^2−(2m−n)(n−3m)=−(−6m2+5mn−n2)=6m2−5mn+n2
զ) −7(x+8y)(y−3x)=−7(xy−3×2+8y2−24xy)=21×2+161xy−56y2-7(x+8y)(y−3x)= -7(xy−3x^2+8y^2−24xy)=21x^2+161xy−56y^2−7(x+8y)(y−3x)=−7(xy−3×2+8y2−24xy)=21×2+161xy−56y2

Հոկտեմբերի 28
Մեկնաբանություններ պատմվածքների վերաբերյալ

Հոկտեմբերի 27
Գործնական քերականություն․Թվական անուն

Հոկտեմբերի 22
Ուսումնական աշուն

Հոկտեմբերի 16
Իմ ամենամեծ երազանքս

Հոկտեմբերի 14
Պատրանք: Ավետիք Իսահակյան վերլուծություն

Հոկտեմբերի 14
Պատրանք։ Ավետիք Իսահակյան

Հոկտեմբերի 12
Արտաշես և Սաթենիկ՝ պատմվածքի վերլուծությունը

Հոկտեմբերի 10
Գրաբարյան օրեր․ Թարգմանչաց տոն

Հոկտեմբերի 8
Նամակ ուսուցչին

Հոկտեմբերի 6
Աբրահամ Լինքոլնի նամակը որդու ուսուցչին վերլուծություն

Հոկտեմբերի 6
Աբրահամ Լինքոլնի նամակը` որդու ուսուցչին

Հոկտեմբերի 6
Ածականի համեմատության աստիճանները

Հոկտեմբերի 1-5
Նախագծային շաբաթ․ տեսանյութեր, ձայնանյութեր

Հուլիսյան ֆլեշմոբ

Օգոստոսյան ֆլեշմոբ


Հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում մենք ուսումնասիրեցինք տարբեր պատմվածքներ, վերլուծեցինք գրական ստեղծագործություններ և իրականացրինք ստեղծագործական աշխատանքներ։ Այս ամիսն օգնեց ինձ ավելի խորությամբ հասկանալ գրականության իմաստը և այն, թե ինչպես է յուրաքանչյուր հեղինակի միտքը արտահայտվում բառերի միջոցով։ Աշխատանքների ընթացքում սովորեցի ոչ միայն պատմությունը վերլուծել, այլև գտնել daarin թաքնված զգացմունքներն ու գաղափարները։

Ավետիք Իսահակյանի «Պատրանք» պատմվածքում հասկացա, թե ինչպես երբեմն մարդը կարող է խաբվել իր երազանքների ու պատրանքների հետևից։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ իրական երջանկությունը հաճախ ավելի պարզ է, քան մեր երևակայած բարդ պատկերները։ «Արտաշես և Սաթենիկ» պատմության մեջ տեսա սիրո ուժն ու հերոսների անձնազոհությունը՝ մեր ազգային գրականության գեղեցիկ օրինակներից մեկը։

Աբրահամ Լինքոլնի նամակը որդու ուսուցչին ինձ սովորեցրեց, որ կրթությունը միայն գիտելիք չէ, այլ նաև մարդկային արժեքների ձևավորում։ Այդ նամակը խորը իմաստ ունի՝ թե՛ ուսուցիչների, թե՛ սովորողների համար։ «Նամակ ուսուցչին» թեմայի ժամանակ փորձեցի ինքս արտահայտել երախտագիտություն ուսուցչիս հանդեպ՝ հիշելով, որ նրանց շնորհիվ մենք աճում ենք ոչ միայն որպես աշակերտ, այլև որպես մարդ։

«Իմ ամենամեծ երազանքս» և «Ուսումնական աշուն» թեմաները օգնեցին ինձ ազատորեն արտահայտել մտքերս։ Դրանք ստեղծագործական առաջադրանքներ էին, որտեղ կարողացա պատկերացնել իմ ապագան և բացահայտել բնության գեղեցկությունը։ Քերականական բաժնում՝ հատկապես թվական անունների և ածականի համեմատության աստիճանների թեմաները, ինձ օգնեցին ավելի ճիշտ արտահայտվել գրավոր խոսքում։

Ամփոփելով՝ կարող եմ ասել, որ հոկտեմբեր ամիսը շատ ուսանելի և բովանդակալից էր։ Յուրաքանչյուր աշխատանք ինձ մի նոր բան սովորեցրեց՝ թե՛ լեզվի, թե՛ մտածողության, թե՛ զգացմունքների առումով։ Այս ընթացքում ես ոչ միայն սովորեցի վերլուծել պատմվածքներ, այլև ավելի լավ ճանաչեցի ինձ՝ որպես ընթերցող և սովորող։

143.
Տրված է՝ BC=B1C1BC = B_1C_1BC=B1​C1​, ∠B=∠B1\angle B = \angle B_1∠B=∠B1​, ∠C=∠C1\angle C = \angle C_1∠C=∠C1​։
ա) Քանի որ երկու եռանկյուններում երկու անկյուններ և նրանց միջև ընկած կողմը հավասար են, ապա՝ △ACO=△A1C1O1\triangle ACO = \triangle A_1C_1O_1△ACO=△A1​C1​O1​

բ) Նույն կերպ՝ △BCO=△B1C1O1\triangle BCO = \triangle B_1C_1O_1△BCO=△B1​C1​O1​

145.
Տրված է, որ AD∥BCAD \parallel BCAD∥BC, և AMAMAM և ANANAN անկյունագծերն են։
Պետք է ապացուցել, որ △AMN\triangle AMN△AMN հավասարասրուն է։
Քանի որ AD∥BCAD \parallel BCAD∥BC, անկյունագծերը ACACAC և BDBDBD հատվում են այնպես, որ ստացվում են հավասար անկյուններ ∠MAN=∠AMN\angle MAN = \angle AMN∠MAN=∠AMN, հետևաբար՝ AM=ANAM = ANAM=AN

Ուրեմն՝ △AMN\triangle AMN△AMN հավասարասրուն է։

154.
Տրված է՝ AB=A1B1AB = A_1B_1AB=A1​B1​, AC=A1C1AC = A_1C_1AC=A1​C1​, և BM=B1M1BM = B_1M_1BM=B1​M1​ միջնագծեր են։
Քանի որ երկու եռանկյուններում երկու կողմեր և նրանց միջև ընկած անկյունը հավասար են, ապա՝ △ABC=△A1B1C1\triangle ABC = \triangle A_1B_1C_1△ABC=△A1​B1​C1​

УРОК 1.

Джинсы наверняка найдутся в любом гардеробе. А знаете ли вы
историю их происхождения?

КАК ПОЯВИЛИСЬ ДЖИНСЫ

Джинсовой тканью торговали ещё в Генуе (Италия) во времена Средневековья. По одной из версий, джинсы и называются так по французскому
названию города Генуя.

Первые джинсы в Генуе делали из вельвета и использовали как рабочую
одежду. Ткачи во Франции, в городе Ниме, попробовали наладить производство
удобных штанов у себя, но их ткань была грубее — так появился деним, в
переводе, «из Нима». Из него стали шить рабочую одежду.
История джинсов в США начинается в середине XIX века, когда
молодой человек, которого звали Ливай Страусс прибыл из
Германии в Нью-Йорк, чтобы вместе со старшими братьями
работать в магазине одежды, а через два года он открыл собственный магазин
в Сан-Франциско.
Там же Страусс знакомится с Джейкобом Дэвисом — портным, который
создал штаны из удобного и прочного материала, который не порвётся от
тяжёлой работы.

Дэвис и Страусс решили использовать деним для своей одежды. В то время
деним уже производили и в Америке. А синий цвет первых джинсов объясняет
легенда: корабль, на котором Страусс и Дэвис перевозили ткань, попал в
шторм, и бочки с синей краской разбились и окрасили ткань. Чтобы не
выбрасывать ткань, было решено сшить из неё штаны. Покупатели раскупили
целую партию, оценив прочность нового материала.
В начале XX века джинсы понравились ковбоям и стали символом Америки.
Сегодня джинсы – это удобная и стильная одежда на каждый день, которая
подходит мужчинам, женщинам и детям.

Основные модели джинсов:
Классические — свободные, с прямыми штанинами;
Клёш — облегают ногу до колена и расширяются книзу;
Сидящие свободно — очень широкие по всей длине, штанины
закрывают обувь;
Карго – джинсы с объёмными боковыми накладными карманами.
По материалам интернета
Упражнение 1. Замените одним словом из четырёх букв:

• Приятель — друг
• Солдат — ряд
• Противник — враг
• Работа — труд
• Шагать — идти

Упражнение 2. Замените словосочетание одним словом:

• Храбрый человек — герой
• Богатый человек — барин
• Сильный человек — силaч
• Весёлый человек — шут

Упражнение 3. Найдите спрятавшееся слово:

• Хлев , столб , удочка , цель, коса → лёд (спрятано в «цель»?)
  Примечание: нужно уточнить, что именно ищется.

Упражнение 4. Назови одним словом:

• Крупный населённый пункт — город
• Жители одной страны — народ
• Главный город в стране — столица

---

УРОК 2. Слова, род, числа, местоимения

1. Зачеркните лишнее слово:

1. Семья, мама, брат, сестра, папа, дедушка, бабушка, лифт, дети → лифт
2. Дом, стол, комната, кухня, сад, стул, лампа, кресло, собака, кошка, метро, семья, окно, мебель, шкаф → метро
3. Книга, журнал, кабинет, класс, студент, рыба → рыба
4. Море, рыба, пальто → рыба
5. Шкаф, пальто, юбка, платье, собака → собака

---

2. Распределите слова по родам:

Мужской род (мой, он): друг, дедушка, врач, журналист, студент, вход, чайник, стол, компьютер, щенок
Женский род (моя, она): бабушка, лампа, семья, школа, студентка, карта, кухня, юбка, собака
Средний род (моё, оно): дерево, фото, кино, море, пальто, шкаф, кресло, здание, машинo

Подчеркни окончания: напр., друг*-** , бабушка.*

---

3. Говорите и пишите (это …?):

1. Это метро — станция
2. Это ваза — ваза
3. Это цирк — цирк
4. Это метро — станция
5. Это стадион — стадион
6. Это президент — президент
7. Это бизнесмен — бизнесмен
8. Это щенок — щенок
9. Это дети — дети
10. Это бабушка — бабушка

---

4. Отметьте правильный вариант (род/число):

• банк — 1) один
• окно — 3) одно
• море — 3) одно
• ресторан — 3) один? (правильнее: 3) один)
• чашка — 2) одна
• пальто — 3) одно
• журнал — 2) один
• аудитория — 2) одна

---

5. Местоимения (мой, моя, моё и т.д.):

• университет — мой
• собака — моя
• море — чьё
• станция — твоя
• виза — наша
• компьютер — ваш
• радио — ваше
• город — наш
• щенок — ваш
• кухня — наша
• компьютер — мой
• кошка — моя
• партнёр — чей
• сестра — твоя
• адрес — наш
• яблоко — ваше
• окно — ваше
• район — наш
• факс — ваш
• аудитория — наша

---

6. Зачеркните лишнее слово (место/объекты):

1. лифт, здание, супермаркет, кухня, работа → лишнее
2. одеяло, вход, стол, банк → одеяло
3. вагон, конкурс, компьютер, кабинет → конкурс
4. музыка, работа, море, сад → музыка

---

7. Местоимения «мой, моя, моё»:

• Это … дом → мой
• Это … сестра → моя
• Это … окно → моё
• Это … брат → мой
• Это … класс → мой
• Это … фото → моё
• Это … яблоко → моё
• Это … шкаф → мой
• Это … школа → моя
• Это … мама → моя
• Это … город → мой
• Это … журнал → мой

---

8. Существительные во множественном числе:

• аптека → аптеки
• салат → салаты
• нож → ножи
• стул → стулья
• врач → врачи
• шкаф → шкафы
• телефон → телефоны
• лекция → лекции
• море → моря
• буква → буквы
• город → города
• библиотека → библиотеки
• платье → платья
• журнал → журналы
• здание → здания
• бабушка → бабушки
• друг → друзья
• брат → братья
• кресло → кресла
• человек → люди
• цифра → цифры
• ресторан → рестораны
• ребёнок → дети
• дерево → деревья

---

10. Замените одним словом:

Растение, растущее на болоте → камыш

Промежуток времени в 60 минут → час

Военнослужащий, стоящий на посту → страж / солдат

Аппарат для полёта в космос → корабль / ракета

Человек, который летал в космос → космонавт

Предприятие, где делают машины → завод

Небесное светило → солнце / луна

Ступеньки, ведущие вверх → лестница

Առաջադրանք 1. Վանի թագավորության հիմնադրումն ու ամրապնդումը

Սովորել դասը /էջ 34-37/
Բառարանի հասկացությունները – կարդալ և գրել (էջ 34)

Հարցեր և պատասխաններ

ա. Ներկայացրո՛ւ

• Վանի թագավորությունը ստեղծվել է մ.թ.ա. 9–8-րդ դարերում։
• Այն հայտնի է նաև որպես Ուրարտու թագավորություն կամ Տուշպա թագավորություն։

բ. Բացատրի՛ր

• Երկաթը կարևոր դեր էր խաղում թագավորության կյանքում։
  • Երկաթից պատրաստվում էին զենքեր, հեծելազոր, զրահներ, ինչը հնարավորություն էր տալիս պաշտպանել երկիրը և ուժեղացնել բանակը։
  • Երկաթը նպաստում էր նաև գյուղատնտեսության ու շինարարության զարգացմանը՝ հող մշակելու, տարբեր գործիքներ պատրաստելու համար։
  • Արդյունքում երկաթի արտադրությունը նպաստեց թագավորության ամրապնդմանը և տարածքի ընդլայնմանը։

գ. Ներկայացրո՛ւ և վերլուծի՛ր

• Վանի արքաները միավորելու, ընդլայնելու և կայունացնելու համար կիրառել են մի շարք միջոցներ՝
  • Կառուցել ամրոցներ և պաշտպանական կառույցներ, որոնք պաշտպանել են ներխուժումներից։
  • Հսկել կարևոր առևտրային ուղիները, ինչը ապահովել է տնտեսական ուժ և լրամշակել հարկային համակարգը։
  • Պաշտպանել գյուղատնտեսությունը և զարգացնել արդյունաբերությունը (երկաթագործություն, արհեստներ)։
• Այս միջոցները նպաստել են երկրի միասնականությանը, կայունությանը և միջազգային ազդեցությանը։

---

Առաջադրանք 2. Վանի թագավորության վերելքն ու անկումը

Սովորել դասը /էջ 39-43/
Բառարանի հասկացությունները – կարդալ և գրել (էջ 39)

Հարցեր և պատասխաններ

1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը

• Վանի արքաների հարկադիր տեղահանության և վերաբնակեցման քաղաքականությունը պայմանավորված էր կառավարման և անվտանգության անհրաժեշտությամբ։
  • Այն թույլ էր տալիս վերահսկել բնակչությունը, կանխել ապստամբություններ և ուժեղացնել կենտրոնական իշխանությունը։

2. Ընդհանրացրո՛ւ

• Ասորեստանը փոքրասիական երկաթի և այլ մետաղների հանքավայրերից զրկվելով, ինչպես նաև հիմնական առևտրային ուղիները վերահսկելու հնարավորությունից, կկորցներ տնտեսական և ռազմական առավելությունը։
• Սա կարող էր թուլացնել նրանց իշխանությունը և թույլ տալ Վանի թագավորությանը մեծանալ և ընդլայնվել։

3. Գնահատի՛ր

• Վանի թագավորության անկման ներքին պատճառները՝
  • Բնակչության հետ առնչվող խնդիրներ (օրինակ՝ հարկադիր վերաբնակեցումներ)
  • Տնտեսական խնդիրներ՝ բնական ռեսուրսների սպառումը կամ հարկային բեռը
• Վանի թագավորության անկման արտաքին պատճառները՝
  • Ասորեստանի և այլ հարևան ուժերի ճնշում
  • Առևտրային և ռազմավարական նշանակության տարածքների կորուստ